ANÍNA NDEPOCHY KARAI ZARRATEA

ANÍNA NDEPOCHY KARAI ZARRATEA

 

Ohai: David Galeano Olivera

 

Mba’éichapa karai guasu Tadeo Zarratea.

 

 

                Angete ajuhu upe rehaiva’ekue. Amoñe’ê ha mba’erâpa chejapúta, ndo’aporâi chéve. Ahechakuaa upépe ko’â mba’e:

 

 

 

 

 

1.- Añandu nde rejapoha ko mba’e ndoikóire pe nde reipotáva. Váichaku ndénte ne arandúva ha ndénte reikuaapáva ha nde erévante oîporâva ha nde erévante oikova’erâ. Orékatu chimbomínte, oretavy, ndoroikuaaivoi mba’eve, tajasumínte. Ha ndaupeichainingo. Upevarâ ningo ñandeporavókuri hikuái. Oimeva’erângo umi ñandeporavova’ekue ohechakuaa avei orerehe mba’e iporâmíva jepémo -amo hapópe- ndentevoi pe ndekatupyryvevara’e ore apytépe.

 

                Chéngo ahechavajepi aha jave umi ñande atýpe oîha oñakâintýteva ndéve ha ndoikeséiva ñe’êjováipe nendive ha ambyasy upe mba’e. Naiporâingo péicha jajoguereko, opavavéva niko ja’eva’erâ ñane remiandu jepémo ikatu ndo’aporâi kóva térâ amóvape.

 

                Nde erévante oî porâ ha hi’arigua ko’áĝa -añandu- oremoîvaise ñane retâygua ndive noroñandúire nde reñandúva. Amo hapópe nde nemarangatu ha orékatu añamemby.

 

                Nde, che ha opavave ñaiméva pe atýpe niko heta mba’éma jajapo ñane Avañe’êre. Nañaiméiniko upépe ñambyaku haĝua apyka térâ ñamonei haĝua upe “iñarandúveva, oikuaapáva” remiandu añónte. Chénga’u naiméi upévarâ. Upevarevoi avei ndahavéi aikóvo chemongueráigui upe mba’e.

 

                Jajesarekórô ñane retâ Amandaje Guasu ryepýpe jahechakuaáta péicha avei oikoha. Upépe oî heta ñande rapicha ñane retâ rérape ha opavavénte he’i hemiandu ha ipahápe oñemoneî, oñemboaje ha oiko umi hetavéva remiandu ha avave ndojepichái upévare.

 

Embotuichareíniko pe ojehúva. Pévango oiko opa henda rupi. Real Academia de la Lengua Española-pe niko peichaiténte avei. Upépe ko’aĝaite peve, hetave hikuái umi hakate’ŷva Castellano-re ha ndohejáiva oñemongy’a ha oñembojoparareipa Cervantes ñe’ê.

 

 

2.- Ambyasy reipurúre Castilla ñe’ê añónte embohasa haĝua ne remiandu. Añandu re’apo’iha ñane Avañe’ême vaicha ku ndevoi nderejeroviapáiva Guaraníre upévare reipuru pytagua ñe’ê. Romomandu’asénte ñande ha’eha terekuára (nde, che ha umi ñanendive oîva Guarani Ñe’ê Rerekua Pavême) ha jaipuruva’erâha ñane ñe’ê ñambohasa haĝua ñane remiandu, ñane rembipota térâ ñane rembikuaa. Ñandevoi ndajaipurúiramopiko máva oipurúta ñane ñe’ê porâite.

 

 

3.- Ahechakuaa avei, ndevoi ereháicha, esêtahajepi retaky ne irûnguérare, ojoavýva hemiandúpe, ndehegui. Chéngo péva aréma ajaposékuri áĝa ajejoko ñande jaiporavógui peteî ñande apytepegua oisâmbyhy haĝua ñande aty ha oñe’ê haĝua ñande rérape, ha’éva terekuára Almidio Aquino. Ahechakuaa remboykemaha chupe ha upe techapyrâre reme’ê avei chéve peteî pa’û ajapo haĝua jepi ko nde remoñepyrûva.

 

 

                4.- Nde, che ha opavave jaikuaa SPL motenondeharakue oiporavo hetavehague tapicha oipurúva aipo Guarani Paraguayo ha oiporavo sa’ivehague Guarani porâ oipurúva. Chéngo upéva aréma ahechakuaahague. Ko aty -amo hapópe ha añanduháicha- ojejapovoínte oñemoherakuâ ha oñemombarete haĝua upe Guarani Paraguayo mbeguekatúpe ojukáva ohóvo Guarani ñe’ême oipurúre heta jopara tekoteve’ŷva.

 

                Avei oikókuri ivaíva ojeporavórôguare terekuarakuérape oikégui Guarani Ñe’ê Rerekua Pavême heta tapicha omba’apovavoi SPL-pe ha oî avei ñande apytépe motenondeharakue pehêngue ijava’ekue tova’atâme, ohechauka’ŷre ikuatia. Péichante ojeporavova’ekue. Chemandu’a aty peteîháme ajerurehague oñemyesakâ haĝua opa umi mba’e ha jepiveguáicha che mba’ejerure opareíkuri.

 

 

                5.- Avei añandu ore’apo’iha erévo ndentehague upe remoheñóiva Guarani Ñe’ê Rerekua Pavê ha ndaupéichai. Ore avei niko heta oresyvary’ái upe mba’e rapykuéri. Heta ára rohojepékuri Amandaje Guasúpe ha roñe’êkuri rojuhumíva guive ndive roipotágui -ndéicha- osê Ñe’ênguéra Léi ha heseve ko ñande Guarani Ñe’ê Rerekua Pavê. Ehechakuaamína avei oréve upe rojapova’ekue. Naiporâingo pe ndentese.

 

 

                Karai Guasu Tadeo: ndaipotái ndepochy ahendukamíre ndéve ko che remiandu. Ndaikatúingo akirirî nde jehai renondépe. Iporâva’erâ, ñane Avañe’ê rehehápe, jahekamírô jekupyty ha anítei jaiko jakaguai ojuehe.

 

 

                Maitei horyvéva ndéve.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s